Bu çalışmada, Türkiye’de ve Kazakistan’da organ bağışı ve nakliyle ilgili düzenlemeler, uygulamalar, sorunlar ve çözüm yolları; hukuki, etik ve sosyokültürel boyutlarıyla karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Organ nakli, insan yaşamını doğrudan etkileyen hayati bir tıbbi müdahale olmakla birlikte, bağış oranlarının hâlâ yeterli seviyeye ulaşamaması ve toplumsal farkındalık eksikliği gibi nedenler her iki ülkeyi de önemli sorunlarla karşı karşıya bırakmaktadır.

Çalışmada ilgili ulusal ve uluslararası düzenlemeler analiz edilmiş, her iki ülkenin sağlık hukuku bağlamındaki temel ilkeleri ve uygulama farklılıkları değerlendirilmiştir. Özellikle beyin ölümü kavramına ilişkin toplumsal yanlış algılar, aile onayı zorunluluğu, dini ve kültürel çekinceler ile bağış sürecindeki idari eksiklikler bağış oranlarını olumsuz etkilemektedir. Ayrıca, her iki ülkede de canlıdan yapılan nakillerin oranının yüksek olması, etik kaygıları artırmakta ve daha güçlü bir denetim mekanizması ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır.

Bu sorunların aşılabilmesi için hukuki reformların yapılması, toplumu bilinçlendirmeye yönelik kampanyaların artırılması, sağlık altyapısının güçlendirilmesi ve ulusal/uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi yönünde etkin çalışmalar yürütülmelidir.