“Hukuk Devleti”nin unsurları konusunda tam bir görüş birliği bulunmamakla birlikte, öğreti ve yargı kararlarıyla belirlenmiş bazı gereklilikler mevcuttur. Buna göre hukuk devletinin temel unsurları şu şekilde sıralanabilir:

1. Hukukun genel ilkeleri ile uyumlu bir Anayasa’nın bulunması ve bu Anayasa’nın temel/üst hukuk normu olarak bağlayıcı nitelik taşıması,

2. Kanuni/yasal idare,

3. Temel hak ve özgürlüklerin yasa ile güvence altına alınması,

4. İdarenin yargısal denetime tabi tutulması,

5. Hâkim ve savcı teminatının sağlanması,

6. Mahkemelerin tarafsız ve bağımsız olması,

7. Kuvvetler ayrılığı,

8. Anayasa yargısı,

9. Kanunsuz suç ve ceza olmaması,

10. Devletin mali sorumluluğunun bulunması,

11. Hukuk devleti ile demokrasi arasında bir bağ bulunması.

Bu unsurların tümünün bir arada bulunması, hukuk devleti ilkesinin yerleşmesi ve etkin biçimde uygulanması için zorunludur; çünkü bu gereklilikler birbirleriyle bağlantılı ve iç içe geçmiş durumdadır.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, hukuk devletinin Anayasamızda açık bir şekilde vurgulanmış olması ve tüm kamusal otoriteler ile yargı organları açısından bağlayıcılık taşımasına rağmen, hukukun üstünlüğü ilkesini benimseyen ülkelerde görülen uygulamalar dikkate alındığında; temel hak ve özgürlüklerin daha güçlü biçimde önemsenmesi ve idari yapının, idarecilerin ve idari yargıçların bu ilkeyi içselleştirme sürecinde daha etkili bir yaklaşım benimsemeleri gerektiği görülmektedir.